Araştırma Dürüstlüğü ve Bilimsel Alıntı: Her Öğrenci ve Araştırmacı İçin İlke ve Uygulamalar
Araştırma dürüstlüğü, soru sormaktan sonuçların yayınlanmasına kadar bilgi üretmenin her aşamasında dürüstlük, doğruluk, şeffaflık ve sorumluluk taahhüdüdür. Dürüstlük sadece profesyonel araştırmacılar için değildir: bir rapor yazan, bir proje sunan veya bir forumda bilgi paylaşan herkes için geçerlidir. Bu makale, pratik alıntı becerileri ile birlikte uluslararası çerçeveler tarafından belirlenen temel ilkeleri sunmaktadır.
Temel prensipler
2010 yılında Dünya Araştırma Dürüstlüğü Konferansı tarafından yayınlanan Singapur Araştırma Dürüstlüğü Bildirisi, dört ilkeyi ortaya koymaktadır: araştırmanın tüm yönlerinde dürüstlük, araştırmanın yürütülmesinde hesap verebilirlik, başkalarıyla çalışmada profesyonel nezaket ve adalet ve başkaları adına iyi bir araştırma yönetimi. Allea (tüm Avrupa akademileri) tarafından revize edilmiş 2023 baskısında yayınlanan Avrupa Araştırma Dürüstlüğü Davranış Kuralları dört ilkeye dayanmaktadır: güvenilirlik, dürüstlük, saygı ve hesap verebilirlik.
Araştırmanın kötü davranış biçimleri
Uluslararası çerçeveler, araştırma suistimalinin üç ana biçimi üzerinde anlaşırlar:
- İmalat: Verileri veya sonuçları icat etmek ve bunları gerçek olarak sunmak.
- Yanlışlama: Malzemeleri, ekipmanı veya süreçleri manipüle etmek veya sonuçları bozacak şekilde verileri değiştirmek veya ihmal etmek.
- İntihal: Başkalarının fikirlerini, kelimelerini veya sonuçlarını onlara kredi vermeden kullanmak.
Bunların yanı sıra, destekleyici sonuçların seçilmesi ve başkalarının gizlenmesi, aynı çalışmayı açıklamadan birkaç kez yayınlama veya gerçekten katkıda bulunmayan yazarlar ekleme gibi şüpheli uygulamalar vardır.
Yazar olmayı kim hak ediyor?
Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Komitesi'nin (ICMJE) tavsiyeleri, yazarlık için net kriterler belirler, bunların başında: tasarım, veri toplama veya analize önemli bir katkı; çalışmanın taslağının hazırlanmasında veya eleştirel bir şekilde gözden geçirilmesinde yer almak; son sürümü onaylamak; ve işin sorumluluğunu kabul etmek. Bu kriterleri karşılamadan katkıda bulunanlar teşekkürlerde belirtilmiştir. Birçok alan benzer ilkeleri uygular.
Alıntı: Neden ve Nasıl?
Atıfın üç işlevi vardır: başkalarının çalışmalarını kabul etmek, okuyucuların kontrol etmelerini sağlamak ve çalışmanızın bilimsel sohbette nerede oturduğunu göstermek. Doğru şekilde alıntı yapmak için:
- Kullandığınızda kaynak ayrıntılarını kaydedin: yazar, başlık, yıl, yayıncı veya dergi, sayfalar veya bağlantı ve erişim tarihi.
- Doğrudan alıntıları tırnak işaretleri ile işaretleyin ve sayfayı verin.
- Başka sözcüklerle ifade ederken, yapıyı ve ifadeyi gerçekten değiştirin ve yine de kaynağı belirtin.
- Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA) tarzı gibi çalışmanız boyunca bir alıntı stili kullanın.
- Kendiniz okumadığınız bir kaynaktan alıntı yapmayın; Ara bir kaynaktan alıntı yapıyorsanız, söyleyin.
Dürüstlük ve yapay zeka
Bilimsel kurumlar AI araçlarını çeşitli şekillerde ele alırlar, ancak bir aracın yazar olamayacağı, kullanımının ifşa edilmesi gerektiği ve içeriğin ve referanslarının doğruluğundan kullanıcının tüm sorumluluğu taşıdığı konusunda artan bir anlaşma vardır. Yayın Etiği Komitesi (COPE) bu konuda faydalı rehberlik ve kaynaklar sağlar.
Özet
Araştırma dürüstlüğü, yasakların bir listesi değil, dürüstlük, şeffaflık ve başkalarının çalışmalarına saygı üzerine inşa edilmiş bir kültürdür. Düzgün belgelenmiş her eser, toplumun bilgiye olan güvenine katkıda bulunur.
referanslar
- World Conference on Research Integrity (2010). Singapore Statement on Research Integrity. Singapore.
- ALLEA – All European Academies (2023). The European Code of Conduct for Research Integrity, Revised Edition 2023. Berlin: ALLEA.
- International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE). Recommendations for the Conduct, Reporting, Editing, and Publication of Scholarly Work in Medical Journals.
- Committee on Publication Ethics (COPE). Core Practices. https://publicationethics.org
